Абагульненне — зручная рэч.
Яно дапамагае розуму не разбірацца кожны раз нанова.
Не глядзець уважліва.
Не ўдакладняць дэталі.
Не сустракацца з жывым выпадкам як з жывым.
Прасцей дастаць гатовы шаблон і сказаць:
"Я ўжо гэта бачыў".
Хоць часта мы бачылі не гэта.
Мы бачылі нешта падобнае.
А потым ляніва вырашылі, што падобнае — значыць тое самае.
Так нараджаецца памылка.
Чалавек перастае ўспрымаць рэальнасць,
а пачынае прыкладаць да яе старыя ярлыкі.
"Усе такія".
"Гэта заўсёды так".
"З імі ўсё зразумела".
"Я ведаю, чым гэта скончыцца".
І розум задаволена ківае: праца зроблена.
Хоць насамрэч ён проста сышоў з працоўнага месца раней.
Абагульненне становіцца небяспечным там, дзе яно замяняе назіранне.
Бо кожны новы выпадак патрабуе ўвагі.
А не старога шаблону, дастаўленага з пыльнай шафы ўнутранай канцылярыі.
Часам думаць — значыць не рабіць выснову занадта хутка.
І не блытаць досвед з закасцянеласцю розуму...
